MR. PRESIDENT, LADIES AND GENTLEMEN OF THE SENATE, AS CHAIRPERSON OF YOUR COMMITTEE ON AGRICULTURE, FOOD AND AGRARIAN REFORM, I RISE TODAY TO SPONSOR SENATE RESOLUTION 145.
TODAY IS THE 31ST DAY OF OUR 60-DAY RICE IMPORT BAN.[1] NANGANGALAHATI NA TAYO SA ISANG GOVERNMENT INTERVENTION NA PARA BANG TIMEOUT. KUMBAGA SA BASKETBALL, BUMILI LANG ANG COACH NG ILANG SANDALI PARA AYUSIN ANG BUONG PLAY.
HIHINGA LANG DIN SANA SANDALI ANG ATING MGA MAGPAPALAY. PERO KAHIT NA MAS MASAGANA ANG ANI, PATULOY PA RIN ANG PAGBAGSAK NG FARMGATE PRICE NG PALAY. KAHIT MAS MASAGANA ANG ANI, HINGAL-KABAYO PA RIN KAKAHABOL SA MAAYOS NA KITA ANG ATING MGA MAGSASAKA.
ISANG TAON MATAPOS IBABA NG EXECUTIVE ORDER 62, IBABA ANG TARIPA MULA 35 PERCENT HANGGANG 15 PERCENT, BUMABA ANG FARMGATE PRICE SA AVERAGE NA 7.66 PESOS KADA KILO NG PALAY. MULA HULYO 2024 HANGGANG HUNYO 2025, ANG AVERAGE PRICE NG TUYONG PALAY AY BUMABA NG HALOS 8 PESOS KADA KILO.[2]
SA MARAMING REHIYON SA PILIPINAS, IBINEBENTA NA NGAYON NG MGA MAGPAPALAY ANG KANILANG ANI NANG PALUGI NANG TATLO HANGGANG LIMANG PISO KADA KILO. ANG LAKI NG LUGI NG MGA RICE FARMER DAHIL ANG AVERAGE COST OF PRODUCTION NG PALAY AY 13.51 PESOS KADA KILO.[3]
ANDAMING HINAING NG ATING MAGPAPALAY. TULAD NI MANG ARNEL[4] NG NUEVA ECIJA. NOONG NAKARAANG TAON, 24 PESOS KADA KILO ANG BENTA NIYA NG KANYANG ANI. NGAYONG SETYEMBRE, ANG ANI NIYA’Y 200 NA KABAN NG PALAY, 11 PESOS LANG KADA KILO ANG ALOK SA KANYA.
ANG KANYANG DAING: SA HALIP NA KUMITA, NALULUGI NA SIYA SA TUWING MAGTITINDA. AT SABI NIYA: KUNG GANITO RAW LAGI, BAKA HULING TAON NA NIYA SA BUKID. WALA NANG KITA, BAON PA SA UTANG.
KUNG GANITO NG GANITO, IIWAN NA NI MANG ARNEL ANG PAGSASAKA. SASAMA NA SIYA SA 1.23 MILLION NA FARM WORKERS NA UMALIS SA SEKTOR NG AGRIKULTURA NITONG ABRIL HANGGANG HULYO NG TAONG ITO.[5] 1.23 MILLION ANG NAWALAN NG TRABAHO.
HINDI LANG ITO KUWENTO NG ISANG TAO, KWENTO ITO NG HALOS 3 MILYONG MAGPAPALAY.[6] AT KUNG UMALIS ANG ATING MGA STAR PLAYER IKA NGA, SINO ANG MAGSISIGURO NG KANIN SA BAWAT HAPAG NG MGA PILIPINO?
NOONG NILAGDAAN ANG E.O. 62, ANG PANGAKO AY DAHIL MAS MARAMING IMPORT, MAS MURANG BIGAS PARA SA MGA MAMIMILI. BINABAAN NG GOBYERNO ANG TARIPA, KAYA BUMABA NG SEVEN PESOS KADA KILO ANG LANDED COST NA IMPORTED NA BIGAS. PERO WALA PANG PISO KADA KILO ANG NATIPID NG MGA MAMIMILI.[7]
ANG PANALO? MGA IMPORTER AT TRADER, (NA) IBINULSA ANG DIFFERENCE NG SEVEN PESOS AT LESS THAN ONE PESO KADA KILO. ANG MGA TALUNAN? MGA MAGPAPALAY TULAD NI MANG ARNEL AT PATI NA RIN ANG ATING MGA MAMIMILI.
ANG TALO: GOBYERNO.
SA LOOB NG APAT NA BUWAN NG E.O. 62, ANG MGA KITA MULA SA TARIPA AY BUMABA NG 9.24 BILYONG PISO. PAGKARAAN NG ISANG TAON, UMABOT NA SA 27 BILYONG PISO ANG HINDI NATIN NAKOLEKTANG TARIPA DAHIL NGA 15% NA LANG AT HINDI 35% ITO.[8] NAPUNTA SANA ‘YANG 27 BILLION PESOS SA RICE COMPETITIVENESS ENHANCEMENT FUND (RCEF) — PARA SA MAS MAGAGANDANG BINHI, MAKINARYA, PAGSASANAY, (AT) PAUTANG PARA SA ATING RICE FARMERS.
SA PAGBABA NG TARIPA, IMBES NA MAMUHUNAN SA ATING HOME TEAM, PARANG PINONDOHAN PA NATIN ANG KALABAN. PINAMIGAY NATIN ANG BADYET NA NAKALAAN PARA SA PAG DEPENSA NG ATING HOME TEAM NG ATING MGA MAGSASAKA.
NATUPAD BAHAGYA ANG PANGAKO NG E.O. 62: SA ISANG TAON, MULA HUNYO 2024 HANGGANG HUNYO 2025, BUMABA RIN ANG RICE RETAIL PRICE NG 7.49 PESOS KADA KILO. PERO MAY IBANG DAHILAN ANG PAGBABA NG PRESYO NG BIGAS. BUMABA DAHIL DIN SA PAGHINA NG WORLD MARKET AT SA MAXIMUM RETAIL PRICE (MSRP) NA IPINATUPAD AT IPINATAW NG GOBYERNO.[9]
AYON SA DATOS, TUWING MARAMI ANG IMPORT, BUMABAGSAK ANG MGA PRESYO NG PALAY SA BUKID. PERO, HINDI GAANONG BUMABABA ANG MGA PRESYO NG BIGAS SA PALENGKE. AT HINDI RIN MATAGAL NA MABABA ANG PRESYO.
ULITIN NATIN: MASAGANANG ANI NATIN NGAYON. SA KATUNAYAN, TUMAAS ANG PALAY OUTPUT SA UNANG KALAHATI NG 2025 NG 6.4 PERCENT. UMABOT ITO SA 9 MILLION METRIC TONS.[10] MAGALING ANG NAGING PRODUCTION.
PERO PATULOY NA BUMUBUHOS ANG MGA IMPORT: 2.67 MILLION METRIC TONS NOONG HULYO 2025. HINDI PA TAPOS ANG TAON, INAASAHANG SA BUONG TAON AABOT ANG IMPORTED NA BIGAS NG 4.4 MILLION (METRIC) TONS. DUMATING ANG KARAMIHAN SA MGA IMPORTED RICE NOONG MARSO HANGGANG MAYO. KASABAY NG DRY SEASON HARVEST.[11]
KAYA’T KUNG KAILAN KAILANGAN NG ATING MGA MAGPAPALAY ANG PINAKAMAGANDANG PRESYO PARA SA KANILANG ANI AY SIYA NAMANG ANG BUMABAHA NG IMPORTED NA BIGAS SA MERKADO. NAKAKAIYAK ANG SITWASYON. PARANG YUNG ATING M.V.P. SA COURT, ANG ATING CAPTAIN BALL, PERO HINAYAAN NAMAN NG REFEREE NA MADAGDAGAN PA NG ISA PANG PLAYER ANG KALABAN PARA HARANGAN ANG BAWAT ATTEMPT NG ATING BEST PLAYER.
TALI RIN ANG KAMAY NG NATIONAL FOOD AUTHORITY (N.F.A.) NA DAPAT BUMIBILI SA ATING MAGPAPALAY SA TAMANG PRESYO. PUNO ANG MGA BODEGA NITO NG 453,000 METRIC TONS NA BIGAS. NAKAIMBAK PARA SA LABING-ISANG ARAW NA KONSUMO.[12]
KAYA NAMAN KAHIT NA MASAGANA ANG ANI, WALANG N.F.A. NA BIBILI NG KANILANG ANI AT MAG-I-STABILIZE NG RICE PRICES.
AT SA GANITONG PARAAN, UMIISKOR NA NAMAN ANG IMPORTS.
NA-B-BOX-OUT ANG ATING LOKAL NA PALAY NA PATULOY NA PAG-IMPORT SA PANAHON NG ANIHAN; KAYA NGA MAYROONG 60-DAY RICE IMPORT BAN. PINAPAHINA NG PATULOY NA PAGBAGSAK NG FARMGATE PRICES ANG ATING MGA MAGPAPALAY. LIMITADO ANG KAPASIDAD NG N.F.A. NA BUMILI AT MAG-IMBAK NG PALAY. AT SA MABABANG TARIPA, HINDI HALOS NAKIKINABANG ANG GOBYERNO SA PONDO.[13]
MR. PRESIDENT, NGAYON ANG 31ST DAY NG TIMEOUT. LAHAT AY NAGHIHINTAY. GUTOM PARA SA ISANG TUNAY NA SOLUSYON.
KUNG GANYAN PA RIN ANG E.O. 62, IIWAN NG MGA MAGSASAKA ANG KANILANG MGA BUKID. MAWAWALA ANG MGA TRABAHO SA KANAYUNAN. MAWAWALAN NG DAGDAG-KITA ANG GOBYERNO. AT MATAAS PA RIN ANG PRESYO NG BIGAS PARA SA MGA MAMIMILI.
MR. PRESIDENT, NOONG NA-ISSUE ANG E.O. 62 LAST YEAR JUST BEFORE, TUMAAS NG HANGGANG 700 DOLLARS PER METRIC TON ANG IMPORTED NA BIGAS SA WORLD MARKET. TODAY THE AVERAGE PRICE OF A 5% BROKEN NA BIGAS SA WORLD MARKET AY 376 DOLLARS NA LANG. FROM ABOUT 700 PLUS DOLLARS LAST YEAR TO AROUND 376 DOLLARS THIS YEAR BUMAGSAK NA ANG PRESYO NG BIGAS SA WORLD MARKET NG 40% — PANAHON NA PARA ITAAS ANG TARIPA, IBALIK SA 35% DAHIL ANG LAKI NG KINIKITA. MABABA ANG TARIPA, MABABA ANG PRESYO NG BIGAS SA WORLD MARKET, ANG LAKI NG KITA NG MGA IMPORTER.
PARA NA RIN NATING NILUBOG SA IMPORT ANG MAHIGIT 2.8 MILYONG PILIPINONG MAGSASAKA KUNG HINDI NATIN IBABALIK SA 35% ANG TARIPA SA IMPORTED NA BIGAS.
DEPENSAHAN NATIN ANG ATING MAGPAPALAY. DAING NILA: NAPAKABABA NG PRESYO NG PALAY DAHIL NGA BUMABAHA NG IMPORTED NA BIGAS.
MARAMING SALAMAT.